Διασκεδάζοντας με τον Καραγκιόζη

Με αφορμή τη χθεσινή παράσταση Καραγκιόζη που διοργανώσαμε στο σχολείο την οποία απόλαυσαν μικροί και μεγάλοι, σκεφτόμουν την αντοχή στο χρόνο που έχουν ορισμένα πράγματα. 

Το θέατρο Σκιών, για παράδειγμα, είναι από τα αρχαιότερα είδη θεατρικού θεάματος. Ξεκίνησε από τα βάθη της Ανατολής και έφτασε στη γειτονιά μας κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας, από όπου και πηγάζει τις βασικές φιγούρες και ιστορίες - εμπλουτισμένες πάντα με ελληνικό στοιχείο. 

Παρά την επικράτηση άλλων μέσων άμεσης και μαζικής ψυχαγωγίας, παραμένει για τις μικρές κυρίως ηλικίες μια σχετικά οικονομική πηγή χαράς και άφθονου γέλιου, ενώ δίνει τη δυνατότητα αλληλεπίδρασης με το συχνό διάλογο που γίνεται μεταξύ του καραγκιοζοπαίχτη και των θεατών. 

Ακόμη και οι μεγαλύτεροι, παρακολουθώντας μια παράσταση Καραγκιόζη μπορούμε να αφεθουμε και να γίνουμε πάλι παιδιά για μία ώρα. Αν ψάξουμε λίγο, μια παράσταση Καραγκιόζη σίγουρα θα παίζεται κάπου κοντά μας.

Χο χο χο χαρίζοντας χριστουγεννιάτικη χαρά!

 Οι φετινές γιορτές έχουν έως τώρα αρκετές συγκινήσεις. Ο βασικότερος λόγος είναι ότι τα σχολεία είναι ανοιχτά οπότε μπορούν και γίνονται εκδηλώσεις - αυτές οι εκδηλώσεις οι οποίες είχαν χαθεί κατά την διάρκεια των προηγούμενων χρόνων. Διαπιστώνουμε, τελικά, ότι είναι πολύ χρήσιμες και όμορφες για παιδιά και γονείς, καθώς η χριστουγεννιάτικη χαρά που μας χαρίζουν είναι αξεπέραστη!

Χθες απόγευμα είχαμε στο νηπιαγωγείο από το #kitsopaidyo τη χριστουγεννιάτικη γιορτή. Πρώτη φορά για κάποια προνήπια αλλά και νήπια, καθώς τα προηγούμενα χρόνια είτε δε πραγματοποιούνταν καθόλου είτε κεκλεισμένων θυρών. Οι πρόβες έγιναν με μεγάλη δυσκολία, καθώς αρκετά παιδιά έχαναν πρόβες λόγω των φετινών ιώσεων. Υπήρχαν παιδιά και δη προνήπια που έκαναν μόλις 1-2 πρόβες. Παραλάβαμε τις στολές 2-3 ημέρες πριν για σουλούπωμα και ήμασταν έτοιμοι - ή έτσι νομίζαμε. Εκ μέρους του Συλλόγου Γονεών και Κηδεμόνων, όπου συμμετέχω, είχαμε κανονίσει να μοιραστούν δώρα σε όλα τα παιδιά στο τέλος καθώς και δώρα στις δασκάλες. Ένας πατέρας με εμπειρία είχε αναλάβει να υποδυθεί τον Άγιο Βασίλη, ενώ μητέρα η οποία είναι επαγγελματίας ανιματέρ θα έκανε το ζέσταμα.

Το βράδυ πριν τη γιορτή 2 αλλαγές μαζεμένες. Η υπεύθυνη του Συλλόγου που ήταν να φέρει τα δώρα αρρώστησε και δε θα μπορούσε. Ο κλήρος έτυχε σε μένα, ο μόνος άντρας στο ΔΣ του Συλλόγου, να τα πάρω και να τα φέρω. Ως εδώ καλά. Λίγο μετά έρχεται μήνυμα ότι ο πατέρας που θα έκανε τον Άγιο Βασίλη ήταν άρρωστος και αυτός. Οπότε σε ποιον πέφτει πάλι ο κλήρος;

Η αίθουσα ήταν κατάμεστη από νωρίς. Γονείς, αδερφάκια, παππούδες και φυσικά τα ίδια τα παιδιά που συμμετείχαν στην παράσταση ήταν στις θέσεις τους για τις τελευταίες πινελιές στην ενδυμασία. Μέσα ζέστη, έξω αρκετή ψύχρα καθότι ξαστεριά. Η παράσταση καταπληκτική, δεδομένων των συνθηκών, η προσπάθεια παιδιών και των νηπιαγωγών αξιέπαινη, έως και συγκινητική! Πλησιάζει το τέλος, όπου εμφανίζεται το ξωτικό. Αφού θερμαίνει το κοινό με τραγούδια, παιχνίδια, έρχεται η ώρα για την είσοδο του Άγιου Βασίλη που κουβαλούσε 2 σάκους - έναν με παιχνίδια και έναν με γλυκά για όλα τα παιδιά.

Η αίσθηση του να μπαίνεις σε μία αίθουσα όπου σε κοιτάνε όλοι και σε υποδέχονται με χειροκροτήματα είναι απερίγραπτη. Καθώς πλησίαζα τη σκηνή, κοιτούσα 60+ ζευγάρια μάτια να με κοιτάνε με γλυκιά προσμονή και τη χαρά ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους - μιλάμε για παιδάκια 4-5 χρονών, ίσως σε μία από τις πιο γλυκιές και αθώες στιγμές της ζωής τους. Πήρα τη θέση μου στη σκηνή και ερχόνταν ένα-ένα να τους δίνω τα δώρα και τα γλυκά. Μικρά χεράκια να με κοιτάνε στα μάτια και να λένε "Έχει και για μένα, Άγιε Βασίλη, δώρο;". Είναι από τις στιγμές που δεν αλλάζω με τίποτε στον κόσμο.

Αντί υστερόγραφου, η στιγμή που ήρθε χαμογελαστό το #kitsopaidyo και μου ψιθύρισε συνομωτικά στο αυτί "Ξέρω ότι δεν είσαι ο Άγιος Βασίλης, είσαι ο μπαμπάς μου". Χτίζουμε αναμνήσεις, χτίζουμε χαρά. Καλές γιορτές να έχουμε!

Βιβλία Χριστουγέννων κάτω από το δέντρο

 Τα Χριστούγεννα είναι μια καλή αφορμή για μια δόση μαγείας. Αυτό που χρειάζονται τα παιδιά μαζί με την αγάπη και τη στοργή είναι οι μικρές εκπλήξεις που μπορούν να τα κάνουν χαρούμενα. Αυτό που έχει αξία είναι η προσπάθεια και η διαδικασία και όχι πάντα το κόστος. Τα παιδιά χαίρονται συνήθως με μικρά πράγματα που στους μεγαλύτερους μπορεί να μας φαίνονται πεζά. Για παράδειγμα η χαρά του να ξετυλίγεις μια συσκευασία είναι διαχρονική. Δεν είναι τυχαίο ότι το λεγόμενο unboxing έχει γίνει της μόδας γενικότερα.

Επιστροφή στο θέμα που έχει να κάνει με Χριστούγεννα και παιδιά, συνδυαστικά με το unboxing και τα βιβλία. Εδώ και 3-4 χρόνια, λίγο μετά το στόλισμα του δέντρου, κατεβάζουμε και ορισμένα βιβλία που έχουν να κάνουν με τις γιορτές. Ορισμένα από τα αυτά τα φυλάμε ειδικά για τις γιορτές. Μένουν στο ντουλάπι για 11 μήνες, τον τελευταίο όμως μήνα του χρόνου κυριαρχούν. Τα βιβλία αυτά μπορούν να είναι ξενόγλωσσα, κόμικς, μουσικά βιβλία ή βιβλία ιστοριών για μεγαλύτερους. Δεν έχει σημασία, αξία έχει η χρήση τους. Ορισμένα παραδείγματα στη φωτογραφία που ακολουθεί.

Αφού επιλέξουμε τα βιβλία, το επόμενο σημαντικό βήμα είναι το περιτύλιγμα. Κατά προτίμηση κάτι εορταστικό, χωρίς όμως να είναι απαραίτητο. Είναι το βασικότερο βήμα, μαζί με την καλή διάθεση. Τυλίγουμε τα βιβλία ώστε να έχει νόημα το ξετύλιγμα και η χαρά!

Τα τοποθετούμε κάτω από το δέντρο. Προσοχή: τα βιβλία πρέπει να μας φτάσουν μέχρι τα Χριστούγεννα οπότε κάνουμε μια απλή αριθμητική για το πόσα έχουμε και πόσες μέρες μας απομένουν. Τελευταίο και σημαντικότερο βήμα η καλή διάθεση και η συμμετοχή μικρών και μεγάλων! Όσο τα παιδιά είναι μικρότερα ήθελαν να τους διαβάζουμε εμείς, τώρα που μεγάλωσαν κάποιες φορές τα διαβάζουν μαζί και κάποιες άλλες ζητάνε τη βοήθειά μας. Μαγεία, χαρά, αγάπη με μερικές απλές κινήσεις!

Σημείωση: τα βιβλία μπορεί να είναι παλιότερα, νεότερα, ακόμη και τελείως βρεφικά με κουμπάκια που βγάζουν ήχους. Φυσικά αν υπάρχει κάποιο νέο το προσθέτουμε. Η μαγεία και η αξία δεν είναι τόσο στο νέο και στο παλιό όσο στην διαδικασία. Η προσμονή, το άνοιγμα, το ξεφύλλισμα, η στιγμή. Μόνο επαναλαμβανόμενο κόστος το χαρτί περιτυλίγματος, ας μας το επιτρέψει όμως η οικολογική μας συνείδηση!

Ο ορισμός του Έκανα πατάτα

Η ενασχόληση με τη φύση, στο βαθμό που μας επιτρέπει η ζωή στην πόλη είναι κάτι που ήθελα από παλιά να εμφυσήσω στα παιδιά. Η καραντίνα επιτάχυνε τις διαδικασίες καθώς έπρεπε να γεμίσει εποικοδομητικά ο χρόνος. Βοήθησε, επίσης, ένα βιβλίο που είχα από μικρός για την καλλιέργεια πατάτας, το οποίο διαβάζαμε συχνά καθώς εντυπωσίαζε και τα 2 παιδιά.

 

Παρόλο που στο σπίτι δεν έχουμε κήπο, από την αρχή που έμενα μόνος είχα γλάστρες με φυτά. Σε ορισμένες από αυτές έκανα πειράματα με καρπούς. Παλιότερα είχα καυτερές πιπεριές, ντοματακια, καρότα μικρά αλλά και πατάτες.

 

Πλέον, είπαμε να καθιερώσουμε με τα παιδιά ασκήσεις κηπουρικής. Η παλιά πατάτα που πέταξε φύτρες, φυτεύτηκε και μας έδωσε αυτές τις πατατουλες. Τα φασόλια που κάναμε ως πείραμα στο βαμβάκι μεταφυτεύτηκαν σε γλάστρα και μας έδωσαν ένα νέο φασόλι. Το κρεμμύδι που εσωτερικά πέταξε φύλλα και κόβονται - τρώγονται φρέσκα ομοίως είναι μια καλή προσθήκη.

 

Οι στιγμές που περιποιούμαστε μαζί τις γλάστρες μας είναι το κάτι άλλο, πόσο μάλλον η χαρά της δημιουργίας που μετουσιώνεται και σε κάτι απτό τόσο για το #kitsopaido όσο και το #kitsopaidyo. Όπως αυτές οι μικρές πατάτες που θα φαγωθούν σε επόμενο γεύμα. Μέχρι την επόμενη σπορά και μέχρι να αποκτήσουμε δικό μας κήπο.

 

Παλιότερες σχετικές αναρτήσεις:

• Αρωματικές και καλλωπιστικές αφίξεις στο μπαλκόνι.
• Πρακτικές οδηγίες για μεταφύτευση και σπορά από έναν ερασιτέχνη. 
• Άνοιξη και εργασίες στο μπαλκόνι. 
• Φυτεύοντας στα κρύα.

 

 

Επανακαταλαμβάνοντας τον δημόσιο χώρο

 Εδώ και λίγες ημέρες, από τότε που επετράπησαν οι διαδημοτικές μετακινήσεις το Σαββατοκύριακο αξιοποιήσαμε οικογενειακώς τις ευκαιρίες και κάναμε εκδρομές σε μέρη κοντινά που είχαμε καιρό να επισκεφτούμε. Κατά την διάρκεια των εκδρομών αυτών ορισμένες σκέψεις ξεπήδησαν για άλλη μια φορά, ειδικά τώρα που υπάρχει περισσότερος ελεύθερος χρόνος. Σκέψεις συνδυαστικές με αναμνήσεις αλλά και προτάσεις - προτροπές για το μέλλον.

Πολλές από τις αναμνήσεις μου από τις δεκαετίες του '80 και του '90 ήταν οι εκδρομές που κάναμε οικογενειακώς τα Σαββατοκύριακα. Επειδή η εβδομάδα ήταν πιεσμένη για όλους, σχεδόν δε χάναμε ευκαιρία. Παρόλο που οι δρόμοι τότε δεν ευνοούσαν τις μετακινήσεις σε ορισμένα μέρη καθώς δεν υπήρχαν ούτε το "ποτάμι" (Κηφισός) ούτε η Αττική Οδός, ενώ παράλληλα τα αυτοκίνητα δεν είχαν όλες τις ανέσεις (με κυριότερο το κλιματιστικό), εντούτοις ήταν κάτι που απολαμβάναμε.

Τατόι, Πάρνηθα, Άλσος Συγγρού, λιγότερο συχνά Σούνιο, Πόρτο Ράφτη, Σχινιάς ήταν ανάμεσα στις επιλογές. Τα εφόδια ήταν η καλή διάθεση, μια μπάλα και μερικά παιχνίδια άμμου (κουβαδάκια, φτυαράκια κτλ), ενίοτε ποδήλατο. Ήμασταν οργανωμένοι, καθώς τα καλοκαίρια κάναμε κάμπινγκ, οπότε τα θερμός με νερό ή/ και καφέ για τους μεγάλους, τα τάπερ με τοστ, κεφτεδάκια, πίτα, αυγά και κάποια λιχουδιά τύπου κέικ ή μπισκότα συνόδευαν την αναπόφευκτη λιγούρα - μαζί φυσικά με φρέσκα φρούτα. Τι άλλο χρειάζεται άραγε κανείς για να είναι ευτυχισμένος, ειδικά στην παιδική ηλικία;

Αυτό το διάστημα, λοιπόν, θυμηθήκαμε ότι οι δημόσιοι χώροι είναι εκεί και μας περιμένουν. Δεν είναι απαραίτητο να καθίσουμε σε κάποιο εστιατόριο ή καφέ για να επισκεφθούμε ένα μέρος. Μερικές γρήγορες προμήθειες, ένα τραπεζομάντηλο ή κουβέρτα για να στρώσουμε, λίγη καλή διάθεση και φαντασία για τα παιχνίδια τα οποία μπορούμε να παίξουμε. Να χτίσουμε κάστρα στην άμμο με το #kitsopaido, πύργους από κουκουνάρια και πλεξούδες με πευκοβελόνες, πάντα με σεβασμό στο οικοσύστημα που μας φιλοξενεί. Ακόμη και η απλή επαφή με τη φύση μας αναζωογονεί. Βασική προϋπόθεση να θυμηθούμε φεύγοντας να πάρουμε μαζί μας τα πάντα: αναμνήσεις, στιγμές, φωτογραφίες, εμπειρίες, κάθε λογής απορρίμματα. Τι λέτε, πάμε ξανά;

Ένας ΑγησίΛαγος να τον πιες στο ποτήρι

Ένα από τα καλά των αλγόριθμων στο διαδίκτυο και στις διάφορες εφαρμογές είναι ότι συχνά σου προτείνουν πράγματα, εικόνες, δραστηριότητες και πάσης φύσεως προϊόντα. Μπορεί κάποιες φορές να είναι ενοχλητικό, άλλες αδιάφορο, ορισμένες όμως έχει ενδιαφέρον. Παρακολουθώντας τα μουσικά παραμύθια που έχω ανεβάσει σε προηγούμενες αναρτήσεις, μας έβγαλε στα προτεινόμενα τον Αγησίλαγο του Δημήτρη Μπασλάμ.

Πρόκειται για έναν λαγό διαφορετικό από τους άλλους, ο οποίος αγαπάει το φαγητό και τη μαγειρική, ενώ εξαιτίας της αγάπης του αυτής μπλέκει σε περιπέτειες. Είτε αναζητώντας μούστο εκτός εποχής, είτε τρώγωντας λαχανικά που επηρεάζουν το χρώμα του, ο καλοφαγάς λαγός βιώνει τις περιπέτειές του με τρόπο διασκεδαστικό.

Παρόλο που τα παραμύθια δεν τα έχουμε προμηθευτεί ακόμη, οι μουσικές προσαρμογές είναι πολύ καλές. Στην αφήγηση συμμετέχουν ηθοποιοί όπως ο Αντώνης Καφετζόπουλος, ενώ μουσικές παρεμβάσεις κάνει - ανάμεσα σε άλλους - και ο Σωκράτης Μάλαμας, ο οποίος έχει συμμετάσχει και σε άλλες παιδικά τραγούδια (της σειράς του Τεμπέλη Δράκου). Μάλιστα, μία από τις περιπέτειες του Αγησίλαγου με χορηγία γνωστού κτήματος έγινε και παιδική ταινία μικρού μήκους! Μπορείτε να την δείτε στο παρακάτω βίντεο το οποίο δίνει μια ωραία οπτική της διαδικασίας που γίνεται το κρασί.

Φρικαντέλα ή κάλαντα;

 Με τον κίνδυνο να επαναλαμβανόμαστε, τίποτε από αυτά που συμβαίνουν το 2020 δεν μπορεί κανείς να τα πει συνηθισμένα. Ήδη κάναμε Πάσχα, Χριστούγεννα μακριά από αγαπημένα πρόσωπα και συνήθειες, ενώ κοντοζυγώνει η Πρωτοχρονιά. Έχουμε στερηθεί πολλά, μικρότερα και μεγαλύτερα. Ανάμεσα σε αυτά είναι και τα κάλαντα. Μια αγαπημένη παιδική συνήθεια την οποία συνήθως ξεχνάμε μεγαλώνοντας, καθώς οι άβολες ώρες κατά τις οποίες εκτελούνται (ορισμένες φορές κυριολεκτικά) δε μας αφήνουν να χαρούν μερικά παραπάνω λεπτά πολύτιμου ύπνου.

Τώρα θα μου πει κανείς πώς τα σκέφτηκα όλα αυτά και γιατί αξίζουν να μπουν σε ανάρτηση του ιστολογίου. Η απάντηση είναι απλή όπως και ο συνειρμός που έρχονται μέσα από το παιδικό παραμύθι του αγαπημένου "παραμυθατζή" Ευγένιου Τριβιζά με τίτλο Φρικαντέλα, η μάγισσα που μισούσε τα κάλαντα. Μέσα από τις σελίδες του παραμυθιού κάνουμε ταξίδι στα κάλαντα διάφορων περιοχών της χώρας ώστε να βρει ο καθένας μας τη γενιά του και να αναγαλλιάσει η καρδιά του.

Όσο το παραμύθι προχωράει τόσο ταυτιζόμαστε με την κακιά μάγισσα που σταδιακά - spoiler alert - μεταμορφώνεται σε καλή, ακούγοντας τα κάλαντα μια παραμονή Πρωτοχρονιάς. Τόσο καλή που πίνει μέχρι και καλάο. Και εκεί μας κάνει να αναρωτιόμαστε μήπως τελικά η Φρικαντέλα είναι ο καθένας μας που έχει αφήσει κάπου καταχωνιασμένη την παιδική του αθωότητα; Μήπως τελικά χρειάζεται να ακούμε τα κάλαντα από παιδικές φωνούλες για να γυρνάμε και εμείς το χρόνο πίσω; Και μήπως τελικά είναι καλό πού και πού να γινόμαστε ξανά παιδιά;

 

Βυθούγεννα ή πώς μπορεί κανείς να είναι προφητικός

Ένα από τα πλεονεκτήματα της πατρότητας είναι ότι μπορεί κανείς άνετα να έρθει ξανά σε επαφή με την παιδική του πλευρά - αν και κακές φήμες λένε ότι τα αγόρια ποτέ δεν την αφήνουμε ξεκάθαρα πίσω. Παρά τα κακεντρεχή σχόλια, λοιπόν, ως πατεράδες θυμόμαστε παιδικές μας αναμνήσεις ή δημιουργούμε νέες. Είτε πρόκειται για λογοτεχνία, είτε για παιχνίδια (αργότερα και ηλεκτρονικά), είτε για μουσική και παραμύθια. Οι παραστάσεις και ο κινηματογράφος είναι προς το παρόν απαγορευμένες απολαύσεις, παρά τη βοήθεια της τεχνολογίας, το κενό όμως αναπληρώνουν άλλα μέσα.

Το σημαντικό είναι ότι πέραν των αναμνήσεων υπάρχουν νεότερες, αξιόλογες προσπάθειες που αξίζουν την προσοχή και - γιατί όχι - την υποστήριξή μας. Ακούγοντας τα κλασικά παραμύθια μας στο YouTube και αναζητώντας εναλλακτικές "σκοντάψαμε" προ ολίγων ημερών στα επίκαιρα Βυθούγεννα του Γιώργου Λεμπέση. Διευκρινίζω ότι η ανάρτηση δεν είναι με κανένα τρόπο χορηγούμενη - είναι κάτι που θεωρώ ότι αξίζει να μοιραστούμε.

Πρόκειται για μία αλληγορική ιστορία η οποία όμως ήρθε έντονα στην επικαιρότητα. Στη βασική της ιδέα πραγματεύεται την απαγόρευση Χριστουγέννων και την αναζήτηση εναλλακτικών μέσα από πράξεις καλοσύνης και αλληλεγγύης (τι μας θυμίζει άραγε). Εκτός αυτών, η μουσική είναι πολύ καλή έως και κολλητική με γνωστούς συντελεστές. Το παραμύθι είχε ανέβει και ως παράσταση κάποιο καιρό πριν και πρόσφατα δόθηκε η δυνατότητα να την παρακολουθήσουμε μέσω live streaming. Τέλως να σημειώσω ότι το video book είναι ανεβασμένο στο διαδίκτυο ενώ από τα βιβλιοπωλεία μπορεί κανείς να προμηθευτεί και τα αντίστοιχα βιβλία της σειράς Ψαρόσουπα.

Όσα παίρνει ο άνεμος (ή και το κύμα)

 Παρά τον τίτλο η ανάρτηση αυτή δεν είναι σινεφίλ. Θα μπορούσες να την πεις κινηματογραφική γιατί πολύ απλά κάποια πράγματα καλό είναι να συμβαίνουν μόνο στο σινεμά και όχι στην πραγματικότητα. Αφορμή στάθηκε η είδηση των ημερών για ένα παιδάκι που παρασύρθηκε με το φουσκωτό του μονόκερο στη θάλασσα μεταξύ Ρίου και Αντίρριου - μια περιπέτεια με αίσιο τέλος ευτυχώς καθώς διερχόμενο φέρι με κατάλληλους χειρισμούς του καπετάνιου έσωσε την κατάσταση. Αιφνής πολύς κόσμος έσπευσε να καταδικάσει τους άτυχους γονείς με έντονες εκφράσεις περί αμέλειας και όχι μόνο. Πόσο απλά όμως είναι τα πράγματα; Δύο ιστορίες στις οποίες ήμουν μάρτυρας δείχνουν ότι η "κακιά στιγμή" μπορεί να συμβεί οποτεδήποτε.

Σκηνικό πρώτο: είκοσι και πλέον χρόνια πριν παραθερίζαμε στο Φανάρι Κομοτηνής. Για όσους δε γνωρίζουν είναι από τους πιο γνωστούς παραθαλάσσιους προορισμούς της ευρύτερης περιοχής. Είχαμε επισκεφτεί την περιοχή για πρώτη φορά, πράγμα που σημαίνει ότι δε γνωρίζαμε καλά τα νερά και τις συνθήκες. Μία μέρα που κολυμπούσαμε παρέα με τα ξαδέρφια μας παρέσυρε το κύμα ένα φουσκωτό στρώμα που είχαμε και παίζαμε. Ο ξάδερφός μου, έφηβος τότε και καλός κολυμβητής, έσπευσε να το προλάβει. Οι ριπές του ανέμου διαρκώς το έφερναν και πιο μακριά. Το θέαμα ήταν ελαφρώς σαδιστικό. Κάθε φορά που το πλησίαζε μία νέα ριπή το έστελνε πιο πέρα. Εμείς παρακολουθούσαμε απέξω και του φωνάζαμε να γυρίσει, καθώς χωρίς να το αντιληφθεί είχε αρχίσει να απομακρύνεται επικίνδυνα. Ο πατέρας μου και ο πατέρας του βούτηξαν στη θάλασσα για να τον πλησιάσουν, διαισθανόμενοι τον κίνδυνο. Ευτυχώς κάποια στιγμή κατάλαβε ότι είναι μάταιος ο αγώνας και σταμάτησε σχετικά εγκαίρως. Όταν τον έβγαλαν με βοήθεια από μέσα έτρεμε από την κούραση και την ένταση. Και όλα αυτά για ένα φουσκωτό στρώμα που τελικά διεκδίκησε και πήρε η θάλασσα στα ανοιχτά.

Σκηνικό δεύτερο: δέκα περίπου χρόνια πριν παραθερίζαμε στα παράλια νομού Λάρισας. Για όσους δε γνωρίζουν πρόκειται για μία ενιαία παραλία περίπου 13 χιλιομέτρων όπου "βλέπει" ανοιχτά στο Αιγαίο Πέλαγος. Εδώ τα νερά τα γνωρίζαμε, είναι βαθιά, καθαρά και αλλάζουν από το πρωί ως το απόγευμα. Υπάρχουν μέρες που η θάλασσα δύσκολα πλησιάζεται, άλλες όμως που είναι τόσο ήρεμη και καθαρή που θυμίζει πισίνα. Το σκηνικό διαδραματίστηκε σε ένα απόγευμα που δεν είχε καθόλου αέρα και η θάλασσα ήταν ακυμάτιστη. Παιδιά, έφηβοι, μεγαλύτεροι απολάμβαναν την ηρεμία και την δροσιά. Ξαφνικά, ένα κατέβασμα ανέμου ήρθε από το πουθενά με κατεύθυνση από την στεριά προς τη θάλασσα. Χωρίς καμία προειδοποίηση, μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα παρέσυρε ομπρέλες, πετσέτες, παιχνίδια και φυσικά φουσκωτά. Στο κομμάτι της παραλίας που ήμασταν διακρίναμε 3 φουσκωτά στρώματα και 1 βάρκα να παρασύρονται στα ανοιχτά. Τα 2 στρώματα και η βάρκα παρασύρθηκαν χωρίς κάποιον μέσα. Το τρίτο στρώμα όμως είχε πάνω του έναν νεαρό, περίπου στα 15-16, ο οποίος είτε από φόβο για τον ίδιο είτε επειδή δεν ήθελε να του ξεφύγει το παιχνίδι, γαντζώθηκε πάνω και προσπάθησε να το κατευθύνει. Μάταιη η προσπάθεια, το στρώμα συνέχισε να παρασύρεται ώσπου σχεδόν χάθηκε από τα μάτια μας. Οι γονείς του νεαρού επιχείρησαν να προσεγγίσουν, η ταχύτητα όμως ήταν μεγάλη. Ευτυχώς ειδοποιήθηκε το λιμενικό, το οποίο έφτασε άμεσα και περισυνέλεξε το παιδί χωρίς κάποιο πρόβλημα.

Το βασικό που μένει είναι ότι η λεγόμενη "κακιά στιγμή" έρχεται απροειδοποίητα, ανεξαρτήτως προφυλάξεων. Το να σπεύσουμε να καταδικάσουμε τους γονείς όμως, οι οποίοι πραγματικά βίωσαν μία πολύ άσχημη εμπειρία, είναι άδικο - αν μη τι άλλο. Ότι σε εμάς δεν έχει συμβεί κάτι παρόμοιο πολλές φορές είναι θέμα τύχης, άσχετα από όποιες προφυλάξεις μπορεί να παίρνουμε. Στο κάτω-κάτω γι αυτό και λέγεται "απρόβλεπτος παράγοντας". Ευτυχώς και στις 3 περιπτώσεις όλα κύλησαν ομαλά, με ή χωρίς την παρέμβαση αυτού που οι αρχαίοι ημών ονόμαζαν "Από μηχανής θεός".

Παιδικές αναμνήσεις - συνέχεια: η Ντενεκεδούπολη

 Στην αμέσως προηγούμενη ανάρτηση μεταφερθήκαμε στον κόσμο της παιδικής φαντασίας η οποία δε γνωρίζει σύνορα και περιορισμούς εξουσίας μέσω της παιδικής παράστασης του Μορμόλη. Το ταξίδι αυτή τη φορά θα μας φέρει σε μία άλλη πόλη φανταστική, στην οποία πρωταγωνιστές δεν είναι κούκλες αλλά αντικείμενα φαινομενικά άχρηστα. Ξεχωρίζουν τα ντενεκεδάκια με τα περίεργα ονόματα όπως Σαρδέλας, Μηλίτσα, Βουτυρένιος, Οκέι-μπαμ-μπαμ, Μελένιος. Αυτοί και άλλοι ήρωες αλλά και αντιήρωες περιλαμβάνονται στα βιβλία και παραστάσεις της Ευγενίας Φακίνου με τον γενικότερο τίτλο Η Ντενεκεδούπολη.

Τις παραστάσεις αυτές δεν είχα τη χαρά να τις δω όταν ήμουν μικρότερος. Οι αυθεντικές σταμάτησαν στις αρχές της δεκαετίας του '80. Την Ντενεκεδούπολη τη γνώρισα μέσα από βιβλία που κυκλοφόρησαν και παρουσίαζαν τις περιπέτειες, αναλύοντας με απλό και κατανοητό τρόπο έννοιες όπως η δημοκρατία, η αλληλεγγύη, η σχέση εξουσίας μεγάλου και μικρού με σαφείς αναφορές στην περίοδο της χούντας. 

Την ανακάλυψα ξανά σχετικά πρόσφατα μέσω των τραγουδιών και της ιστορίας που ξεκινάει με το ταξίδι του Μελένιου από την αποθήκη. H ξεχωριστή μουσική είναι του Γιάννη Μαρκόπουλου. Περιττό να προσθέσω ότι μεγάλο και μικρό #kitsopaido την έχουν λατρέψει και παίζει σε επανάληψη ολημερίς. Απολαμβάνουμε, λοιπόν, το ταξίδι χτίζοντας μαζί νέες αναμνήσεις. Τα βιβλία που είχαμε τότε πλέον δεν υπάρχουν, παραγγείλαμε όμως νέα για να προστεθούν στη βιβλιοθήκη μας.

Παιδικές αναμνήσεις: ο Μορμόλης

Διανύουμε περίοδο καλοκαιρινή, ίσως την πιο ιδιαίτερη των τελευταίων χρόνων. Αν και τα προηγούμενα καλοκαίρια δεν ήταν ιδιαίτερα ήσυχα (με δημοψηφίσματα, περιορισμούς κεφαλαίων, διαδηλώσεις, εκλογές και ούτω καθεξής), το φετινό καλοκαίρι με την πανδημία σε έξαρση είναι σίγουρα διαφορετικό. Παρόλα αυτά μας επιτρέπει να ταξιδεύουμε, ακόμη και μέσω των αναμνήσεών μας.

Κάθε καλοκαίρι των παιδικών χρόνων σήμαινε ταξίδια με το αυτοκίνητο. Ένα κίτρινο Fiat 128 χωρίς κλιματισμό, με χαμηλές ταχύτητες οπότε αναγκαστικά περνούσαμε αρκετό χρόνο μέσα σε αυτό. Το κασετόφωνο να παίζει συγκεκριμένες κασέτες, ίσως ο μόνος τρόπος να είμαστε ήσυχοι για μερικά λεπτά. Μία από αυτές η θεατρική παράσταση του Μορμόλη σε αυθεντική κασέτα από την παράσταση με τις φωνές της Τάνιας Τσανακλίδου, του Χρήστου Βαλαβανίδη και άλλων συντελεστών - η μουσική του Γιάννη Σπανού.

Ήταν από τα αγαπημένα μας παραμύθια, αν και δεν καταλαβαίναμε ίσως όλα όσα διαπραγματευόταν η πρωτοποριακή παράσταση. Αναφορές για την τηλεόραση (χαζοκούτι), μοναδικό αφιέρωμα στην παιδική φαντασία (όπου εκεί στηρίζεται ο φανταστικός φίλος των παιδιών Μορμόλης και η ιστορία), την εξουσία σε όλες της τις εκφάνσεις (ο δήμαρχος, ο αστυνόμος, ο δύστροπος γείτονας με τις επαφές και τις προσβάσεις, ο στρατηγός, ο υπουργός), την αστυφιλία (αυλές χωρίς παιδιά) και άλλα.

Όλα αυτά τα αντιλαμβάνομαι πλέον ακούγοντας ξανά την παράσταση τώρα, αυτή τη φορά μαζί με τα #kitsopaida. Τραγουδάμε τα ίδια τραγούδια που άκουγα και γω μικρός, πριν 30 και πλέον χρόνια. Και κάπως έτσι το χάσμα των γενεών μικραίνει, το ταξίδι στο χρόνο γίνεται εφικτό και γινόμαστε πάλι παιδιά. Άκουσμα προτεινόμενο για όλες τις ηλικίες, καθώς ας μην ξεχνάμε ότι κάποιοι είναι παιδιά, κάποιοι έχουν παιδιά και κάποιοι θέλουν να γίνουν ξανά παιδιά. Γιατί όσες φορές και να κόψεις τον Μορμόλη, αυτός δεν καταστρέφεται, απλώς έχεις ακόμη περισσότερους μορμόληδες.

Πασχαλινά κάλαντα και ιστορίες απ'το χωριό

Για το Πάσχα στο χωριό έχουμε μιλήσει παλιότερα σε ανάρτηση προ 8ετίας περίπου. Σήμερα μου ξύπνησαν άλλες μνήμες που έχουν να κάνουν με αυτή την εποχή και το μέρος εκείνο. Είναι συνειρμοί που γίνονται στο μυαλό, βυθίζονται και αναδύονται ξανά σε στιγμές που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα. Οι αναμνήσεις έχουν να κάνουν με τα κάλαντα της Μεγάλης Παρασκευής, μιας και φέτος δεν προβλέπεται λόγω των καταστάσεων να ακούσουμε χαρούμενες φωνές να μας χτυπάνε τα κουδούνια.

Όταν ήμασταν μικροί βγαίναμε για κάλαντα όποτε το επέτρεπαν ή το επέβαλαν οι συνθήκες. Αρκετοί ίσως δε γνωρίζουν ότι την περίοδο του Πάσχα υπάρχουν 2 διαφορετικές ημέρες για κάλαντα: το Σάββατο του Λαζάρου και τη Μεγάλη Παρασκευή. Πρώτη χρονιά που μας άφησαν οι γονείς όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα στο χωριό με τους παππούδες βγήκαμε να πούμε τα κάλαντα.

Συνηθισμένοι από την πόλη, ξυπνάμε το πρωί της Μεγάλης παρασκευής. Ξεκινάμε από τα κοντινά σπίτια και αρχίζουμε να χτυπάμε τα κουδούνια, περιμένοντας να μας ανοίξουν για "Να τα πούμε". Πάμε στο πρώτο σπίτι, χτυπάμε το κουδούνι αλλά φευ. Σκεφτήκαμε ότι μπορεί να λείπουν - αγροτικές εργασίας γαρ - οπότε πάμε στο δεύτερο και στο τρίτο. Και εκεί τζίφος. Απογοητευμένοι, αρχίσαμε να σκεφτόμαστε τι να κάνουμε.

Εκείνοι την ώρα βλέπουμε κάποια άλλα παιδιά του χωριού να ξεκινούν να τα λένε χωρίς να χτυπάνε κουδούνι. Αφού τέλειωσαν η πόρτα άνοιξε και βγήκε το φίλεμα. Στο χωριό το έθιμο ήταν ελαφρώς διαφορετικό. Το φίλεμα φυσικά περιλάμβανε κουλούρια χειροποίητα, αυγά και κάποια χρήματα. Μάλιστα και εκεί υπήρχε μια ιδιαιτερότητα: ακόμη και μέσα στην ίδια ομάδα παιδιών τα ποσά που δίνονταν ήταν διαφορετικά ανάλογα με το ποιος ήξερε ποιον. Έτσι στο τέλος μπορεί να είχαμε πάει στα ίδια σπίτια μαζί και ο ένας να είχε διπλάσια και τριπλάσια είσπραξη. Χαριτολογώντας τώρα που το σκέφτομαι από τότε μάθαμε κάποιες από τις αδικίες της ζωής. Όπως και να'χει, το "Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα" μάλλον έχει εφαρμογή σε διάφορες πτυχές της ζωής.

Η φωτογραφία από το σπίτι στο χωριό που πλέον είναι κλειστό.

Γιατί αν γλυτώσει το παιδί...

Στίχοι τραγουδιών έρχονται και φεύγουν διαρκώς. Άλλοι κυκλοφορούν στο στόμα, άλλοι καρφώνονται στο μυαλό για καιρό και μένουν εκεί. Το μυαλό, ένα περίεργο και θαυμαστό όργανο, τους ανασύρει σε στιγμές ταιριαστές ή και αταίριαστες. Βέβαια, τώρα που το σκέφτομαι, δεν είναι απαραίτητα στίχοι. Μπορεί να είναι φράσεις, ατάκες και ό,τι άλλο καταγράφεται στη μνήμη. Καταχωνιασμένα λόγια για καιρό που περιμένουν να βγουν στην επιφάνεια μόλις κάτι σηματοδοτήσει, ενίοτε αλλοιωμένοι - ενίοτε απαράλλακτοι.

Εδώ και μέρες μου έχουν κολλήσει οι στίχοι του Λευτέρη Παπαδόπουλου όπως τους ακούσαμε και μάθαμε μέσα από τη φωνή του Παύλου Σιδηρόπουλου "Υπερασπίσου το παιδί, γιατί αν γλυτώσει το παιδί, υπάρχει ελπίδα". Βαθιά καταχωνιασμένοι οι στίχοι ήρθαν στην επιφάνεια μετά την τραγική καταστροφή με τη φονική πυρκαγιά στην Αττική. Δε χρειάστηκε να δει εικόνες η άτιμη η μνήμη για να ανασύρει τους στίχους. Απλώς και μόνο στο άκουσμα των γονιών και των παππούδων που βρέθηκαν αγκαλιά με τα παιδιά τους απανθρακωμένοι, σε μία μάζα. Η υπέρτατη ίσως στιγμή αγάπης και θυσίας που δεν ήταν όμως αρκετή.

Λένε ότι όταν γίνεσαι γονιός αρχίζεις πραγματικά να φοβάσαι για πρώτη φορά. Φαίνεται ότι ισχύει. Γι αυτό και η δύναμη του στίχου που βρίσκει στόχο εκεί ακριβώς.

Τα παιδία παίζει στην παιδική χαρά

Ένας τίτλος, τρεις λέξεις με παρόμοια ρίζα και ήχο. Είναι περίεργο και συνάμα αληθινό ότι ανάλογα με τη φάση της ζωής σου παρατηρείς άλλα πράγματα και άλλες καταστάσεις. Η οπτική γωνία διαφοροποιείται και στοχεύει σε αυτό που ζεις την κάθε στιγμή. Για παράδειγμα όταν η σύντροφος είναι σε εγκυμοσύνη ξαφνικά ανακαλύπτεις όλο έγγυες γυναίκες στον περίγυρο. Το ίδιο και με τα καροτσάκια με τα μωρά. Είναι η εποχή που ψάχνεις άκαπνα μαγαζιά, γωνιές στις οποίες θα έχεις ησυχία για να φας, να πιεις και να περάσεις όμορφα - ακόμη και στα κλεφτά. Άλλη μία ανακάλυψη της εποχής (όπου εποχή ίσον φάση ίσον #kitsopaido) είναι οι παιδικές χαρές.

Εξυπακούεται ότι μετά την παιδική ηλικία σπάνια πάει κανείς σε παιδική χαρά. Μία προθέρμανση τύπου είχαμε κάνει λίγο καιρό πριν με παιδιά φίλων και κυρίως με το βαφιστήρι, το αληθινό όμως βάπτισμα πυρός το παίρνει κανείς όταν το παιδί αρχίζει και περπατάει - ή μάλλον τρέχει. Εκεί ανακαλύπτεις έναν νέο κόσμο, τελείως διαφορετικό που αγνοούσες την ύπαρξή του. Προσπερνούσαμε ως τώρα τις παιδικές χαρές ως χώρους αδιάφορους, χωρίς νόημα ύπαρξης παρά μόνο για γονείς που φαινόντουσαν σαν εγκλωβισμένοι πίσω από τις μπάρες.

Περνώντας όμως τα κάγκελα, ένας νέος κόσμος ανοίγεται. Παιδάκια να τρέχουν, να φωνάζουν κι άλλο κούνημα στην κούνια, που προσπαθούν να ανέβουν την τσουλήθρα από την ανάποδη, που παίζουν με τα χώματα. Και γονείς που τα κυνηγούν, που κοντοστέκονται και τα θαυμάζουν, που ρίχνουν κλεφτές ματιές στο κινητό. Αλλά κυρίως γονείς που επικοινωνούν μεταξύ τους, που γνωρίζουν κι άλλους ανθρώπους από τη γειτονιά, που συμπάσχουν, συναινούν, διαφωνούν αλλά σπάνια το δείχνουν. Εκεί, ανάμεσα στο χαμό με τις παιδικές φωνές και τις παραινέσεις των γονιών μαθαίνεις ότι ακόμη και στην παιδική χαρά μπορείς να κοινωνικοποιηθείς - όχι μόνο τα παιδιά αλλά και οι μεγάλοι. Άνθρωποι που μένουν στην ευρύτερη γειτονιά, άνθρωποι που μπορεί να τους πετύχεις ξανά στον δρόμο, στην πολυκατοικία, στο σουπερμάρκετ, παντού. Γιατί στην παιδική χαρά δεν παίζουν μόνο τα παιδιά, τελικά. Είναι χώρος ανοιχτός, χώρος ανθρώπινος.

Η αξία του χρόνου κι άλλες ιστορίες

Ο χρόνος είναι χρήμα, λένε. Ο χρόνος πίσω δε γυρνά, λένε επίσης. Ο χρόνος όλα τα γιατρεύει. Ο χρόνος είναι αμείλικτος, το μόνο σίγουρο. Ο χρόνος είναι σχετικός και όλα τα συναφή. Ειδικά το τελευταίο που θυμίζει λίγο Αϊνστάιν επανέρχεται δριμύτερο όταν έχεις να κάνεις με το παιδί σου. Ένας χρόνος για παράδειγμα από τη ζωή του καθενός είναι λίγος μπροστά στο σύνολο. Αν όμως αυτός ο χρόνος και κάτι είναι όσο γνωρίζεις και έχεις στα χέρια σου το παιδί σου; Μήπως τότε αλλάζει η σχετικότητα του χρόνου;

Από την στιγμή που εργάζονται και οι δύο γονείς - ευτυχώς να λέμε - ο χρόνος που μένει να δει κανείς το παιδί του περιορίζεται αισθητά - δυστυχώς να λέμε. Περίπου 4-5 ώρες το απόγευμα στην καλύτερη και ολόκληρο (σχεδόν) το σαββατοκύριακο. Το υπόλοιπο μέρος της ζωής του είτε το περνάει με κάποιο άλλο πρόσωπο (συγγενικό ή μη) είτε κοιμάται. Οπότε τι μένει; Ένα μικρό χρονικά, μεγάλο όμως και σημαντικό μέρος το οποίο αξίζει να εκμεταλλευτεί ο γονιός όσο γίνεται. Από την άλλη, βέβαια, δεν έχει και ο έρμος γονιός τις ανάγκες του; Δε θέλει κι αυτός να πάει μία βόλτα, να κλειστεί λίγο στον εαυτό του, να χαλαρώσει; Η λύση θα μου πει κανείς είναι να μοιράζονται τον χρόνο οι δύο γονείς. Κι εκεί όμως πάλι ο γονιός - σύντροφος δεν έχει την ανάγκη να βρεθεί με τον σύντροφό του;

Ο χρόνος είναι αμείλικτος, το είπαμε. Χρόνος που περνάει, δεν ξαναγυρνάει. Σε αυτά τα πλαίσια ο χρόνος του γονιού με μικρό παιδί διαστέλλεται διαρκώς. Μπορεί αριθμητικά να είναι ο ίδιος, κυλάει όμως διαφορετικά. Αλλιώς είναι οι 8-10 ώρες στην δουλειά κι αλλιώς οι 4-5 στο σπίτι με το μικρό του. Είναι πιο γεμάτος, διαφορετικός. Κουραστικός, απαιτητικός, εξαντλητικός αλλά διαφορετικός, πιο ουσιαστικός. Γιατί το #kitsopaido και το κάθε παιδί έχουν αυτή τη μαγική ιδιότητα, να διαστέλλουν το χρόνο με τρόπο που είναι δύσκολο να γίνει αντιληπτός - κι όμως είναι υπαρκτός. Παραφράζοντας αυτό που γράφουν συχνά οι πινακίδες, "η ενόχληση είναι προσωρινή, το αποτέλεσμα μένει". 

Ανάρτηση σαν εξομολόγηση

Αγαπητό μου ημερολόγιο,

Η αλήθεια είναι ότι πάει κάποιος καιρός από τότε που σε επισκέφτηκα τελευταία φορά. Δεν εννοώ για να σε διαβάσω, γιατί ανατρέχω σε παλιότερες σκέψεις που μοιραστήκαμε και σε κλεφτές ματιές. Αναφέρομαι σε αυτές τις ενδόμυχες αναλύσεις (λέμε τώρα), τις στοχαστικές αναζητήσεις (ξαναλέμε τώρα), σε όσα περάσαμε μαζί βρε αδερφέ.

Θα είμαι ειλικρινής: Η αλήθεια είναι ότι μου λείπεις. Αυτή η επικοινωνία, τα σώψυχα που μοιράζονται, τα σχόλια και ούτω καθεξής. Θέλω να σου πω ευθαρσώς ότι σε απατάω. Ναι, σε απατάω με ένα πλασματάκι που μπήκε στη ζωή μας εδώ και 9 μήνες περίπου. Το πλασματάκι αυτό είναι αχόρταγο. Όχι τόσο σε θέμα φαγητού, αλλά σε θέμα προσοχής, φροντίδας, αγάπης, επιμέλειας. Θέλει όλο το χρόνο μας, τον καταναλώνει μονομιάς και προχωράει. Το ανταποδίδει όμως. Με χαμόγελα, με γκριμάτσες, με αγκαλιά, με χάδια, με κινήσεις, με κραυγούλες που τυχαία σχηματίζουν λέξεις (μαμ, μαμά, μπαμπά, άντε και κάτι άλλα περίεργα που δυστυχώς δεν τα καταλαβαίνουμε). Και όσα περισσότερα αποδίδει, τόσα περισσότερα θέλουμε να του δίνουμε και τόσα περισσότερα μας δίνει και ούτω καθεξής.

Καταλαβαίνεις, λοιπόν, αγαπητό ημερολόγιο ότι ο χρόνος είναι περιορισμένος. Σίγουρα είναι και θέμα επιλογής. Έχεις ανταποδώσει αρκετά και συ, απλώς η σύγκριση είναι συντριπτικά αναπόφευκτη. Μην ανησυχείς, όποτε βρίσκω λίγο χρόνο και έμπνευση, θα επανέρχομαι - όπως τώρα καλή ώρα. Απλώς μην περιμένεις να είναι συντονισμένες χρονικά οι επισκέψεις. Για να μην παρεξηγούμαστε, δηλαδή.

Αυτά προς το παρόν. Σαν να ακούω το #kitsopaido να ξυπνάει, οπότε η προτεραιότητα επανέρχεται στα φυσιολογικά της. Τα λέμε.

Φόβος φόβου και ένα παιδικό τραγούδι

Κάποτε μία σοφή φίλη μας είχε πει το εξής απλό: "Δεν έχεις φοβηθεί ποτέ πραγματικά στη ζωή σου παρά μόνο όταν κάνεις παιδί". Σε 13 λέξεις είναι συμπυκνωμένο το νόημα το οποίο αναλύεται πολύπλευρα. Σε αρχικό επίπεδο ανάγνωσης, ο φόβος για τον ίδιο μας τον εαυτούλη ξεπερνιέται γρήγορα όταν έχουμε να φοβηθούμε για τα παιδιά μας. Αυτό αντικατοπτρίζεται στις ταινίες, όπου ο ατρόμητος ήρωας δεν ενδίδει στα βασανιστήρια που του κάνουν, παρά μόνο όταν απειλούν μπροστά του κάποιον οικείο του - πόσο μάλλον το παιδί του.

Σε δεύτερη ανάλυση, από την στιγμή που γινόμαστε γονείς, αποκτούμε μία πρόσθετη ιδιότητα η οποία μας ακολουθεί - καλώς εχόντων των πραγμάτων - για μια ζωή. Η διαιώνιση του είδους φέρει και τις ευθύνες της. Φόβος για το εάν το κρατάμε καλά, εάν το ταϊζουμε, εάν παίρνει ή χάνει βάρος, όταν αρρωσταίνει, όταν πέφτει και χτυπάει. Φόβος παντού - κατά το ντου από παντού. Δε σημαίνει ότι μόνο φοβόμαστε, αλίμονο, αλλά πάντα μέσα μας υπάρχει και βγαίνει ενστικτωδώς. Το θέμα είναι ότι όσο και να φοβόμαστε, βέβαια, τα ατυχήματα συμβαίνουν. Τα παιδιά πέφτουν, χτυπάνε, αρρωσταίνουν, όσο κι αν τα κλείσουμε σε γυάλες, όσο κι αν τα απολυμαίνουμε. Είναι νομοτελειακό. Στην συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων το παιδί δεν παθαίνει κάτι ιδιαίτερο - ξανασηκώνεται, ξανατρέχει, πέφτει και πάλι από την αρχή. Ο φόβος του γονιού είναι αυτός που μένει, φυσιολογικός ως ενός σημείου, αγχωτικός όταν ξεπερνά τα όρια αυτά. 

Όπως έλεγε το εισαγωγικό τραγούδι σε μια παλιά παιδική σειρά της δεκαετίας του '80: "Έπεσα, χτύπησα, ε και τι μ'αυτό; Οι φίλοι μου ας είν' καλά." 

Να το, πετιέται αποξαρχής

Όχι μόνο πετιέται, αλλά αντριεύει και θεριεύει. Ποιο άλλο εκτός από το δόντι; Για να γίνω πιο συγκεκριμένος, το τελευταίο διάστημα το #kitsopaido είχε αρκετά σάλια και ολίγη γκρίνια - ενώ υπό κ.σ. (κανονικές συνθήκες που λέγαμε και στο σχολείο) είναι αρκετά ήσυχο.Βρε τι να φταίει, τι να φταίει. Και δώστου αγκαλιά και πάλι αγκαλιά - είμαστε της σχολής πρόσφερε-αγάπη-τώρα-που-σου-κάθεται-γιατί-μετά-θα-τον-ψάχνεις. 

Η πεθερά ή η μητέρα - όπως το δει κανείς - μας το είπαν σχετικά νωρίς μετά βεβαιότητας "Το παιδί βγάζει δόντια". Μα είναι αρκετά νωρίς, η απάντησή μας. Καθώς οι θεωρίες οφείλουν να αποδεικνύονται, μία επιτόπια διερεύνηση (λέγε με άσκηση ανοίγματος στόματος, κρατώντας το ανοιχτό όσο γίνεται για να παρατηρήσουμε) αρκούσε. Ούλα φουσκωμένα από την πάνω μεριά, ούλα φουσκωμένα και από την κάτω μεριά. Αρχίσαμε το μέτρημα και φτάσαμε στο 6-7. Ανατρέξαμε στα βιβλία που επιβεβαίωναν ότι όντως είναι νωρίς. Συνήθως τα δόντια βγαίνουν αργότερα χωρίς να είναι απιθανό, βέβαια.

Εκεί επανήλθε η μητέρα/ πεθερά με την μετάδοση εμπειρίας λέγοντας "Το πουλάκι μου έβγαλε κι αυτό πολύ νωρίς τα δόντια, τα γονίδια βλέπεις". Τα γονίδια φυγείν αδύνατον, λέμε και μεις ως νεόκοποι γονείς. Αρχίσαν τα στοιχήματα ποιο θα σκάσει πρώτο. Ενώ εστιάζαμε από πάνω, μας ήρθε πρώτο το κάτω. Η ώρα του μασουλήματος πλησιάζει για την δόλια μάνα, μαζί με την δική μας περιέργεια και την δική του ανησυχία. Το συμπέρασμα είναι ένα και μόνο ένα: μεγαλώνουμε.

By Daniel Schwen - Own work, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=7718008

Φωτογράφε τράβα μια φωτογραφία

Ποιος θα το έλεγε ότι το συγκεκριμένο λαϊκό άσμα της δεκαετίας του '80 θα ήταν διαχρονικό, αν και βέβαια σε διαφορετική χρήση από αυτή που ερμήνευε τότε ο αοιδός Σταμάτης Γονίδης. Το συγκεκριμένο άσμα - ή τουλάχιστον ο τίτλος του - αφορά σε όλους τους γονείς, νέους και μη. Μπορεί να φαίνεται αυτονόητο, είναι καλό όμως να το θυμάται κανείς διαρκώς. Ο λόγος είναι ένας και απλός: ο χρόνος φεύγει γρήγορα και πίσω δεν γυρνά - τουλάχιστον ακόμη.

Κάθε στιγμή με το παιδί, ειδικά το νεογέννητο, αξίζει να απαθανατιστεί. Η πρώτη του φωτογραφία μόνο, η πρώτη αγκαλιά, ο πρώτος θηλασμός, η πρώτη οικογενειακή, το πρώτο χαμόγελο είναι ανάμεσα στις φωτογραφίες που επιλέγουν σχεδόν όλοι οι νέοι γονείς. Το ζητούμενο είναι να περάσουμε πέρα από αυτό. Κάθε στιγμή αξίζει να καταγραφεί. Τα ψηφιακά μέσα το επιτρέπουν, ειδικά τα smartphones έχουν πλέον καλές κάμερες - αν και ο καλός ο φωτογράφος δεν περιορίζεται μόνο εκεί. Δεν είναι ανάγκη να είναι πόζα, δε χρειάζεται να είναι κάτι το ιδιαίτερο. Να ζούμε την στιγμή αλλά και να την απαθανατίζουμε ταυτόχρονα. Μία απλή τυχαία αγκαλιά, μία καθημερινή και επαναλαμβανόμενη κίνηση. Τα παιδιά μεγαλώνουν τόσο γρήγορα και ο καιρός περνάει γοργά, τόσο που δεν προλαβαίνουμε να το συνειδητοποιήσουμε. Σίγουρα υπάρχουν στιγμές σαν αιώνας, από την άλλη πολύ συχνά προσπαθούμε να θυμηθούμε πώς ήταν εκείνη η γκριμάτσα που μας άρεσε ή πώς κοιμόταν όταν ήταν πολύ μικρό.

Γενικότερα οι νέοι γονείς έχουμε κουραστεί όλοι να μας συμβουλεύουν για το πώς να μεγαλώσουμε το παιδί, πώς να το αναθρέψουμε, πώς να το πιάσουμε, να το αλλάξουμε κτλ κτλ. Καλά όλα αυτά, δείχνουν σίγουρα ενδιαφέρον και καλή πρόθεση. Ο καθένας, όμως, έχει τα βιώματά του και με βάση αυτά συμβουλεύει. Η δική μου συμβουλή, λοιπόν, θα ήταν μόνο μία: τραβήξτε όσο πιο πολλές φωτογραφίες μπορείτε. Άσχετες, σχετικές, θολές, κουνημένες, με τοπίο ή χωρίς, με κάθε άνθρωπο που το παίρνει αγκαλιά, ειδικά με τους μεγαλύτερους σε ηλικία. Εάν θέλετε, υπάρχουν πολλές ιδέες και online για διαφορετικές πόζες, μια απλή αναζήτηση βοηθάει εάν στερέψει η φαντασία. Οι αναμνήσεις φθίνουν, οι φωτογραφίες βοηθάνε στο να διατηρηθούν ζωντανές. Δοκιμάστε το, έστω και με το κινητό. Κατόπιν, αποθήκευση είτε σε cloud services είτε σε σκληρό δίσκο είτε σε όλα τα πιθανά μέσα. Είναι ίσως οι μόνες φωτογραφίες στις οποίες θα ανατρέξετε πιο εύκολα μελλοντικά, ευγνώμονοι που κρατήσατε αυτές τις μικρές και όμορφες στιγμές. Γι αυτό λοιπόν, φωτογράφε, τράβα μία φωτογραφία.

Ανακαλύπτοντας τον κόσμο γύρω σου

Αν και το φαινόμενο του να ανακαλύπτει κανείς τον κόσμο γύρω του είναι διαρκές, ανάλογα με την εκάστοτε φάση της ζωής και των εμπειριών, η φάση με τα παιδιά διαφοροποιείται ελαφρώς. Είναι φυσικό φαινόμενο, συμβαίνει σε όλους και είναι δύσκολο να το αποφύγει κανείς, όσο κι αν προσπαθεί. Επειδή ανοίγεται μπροστά σου ένας κόσμος άγνωστος, διαφορετικός και πρωτόγνωρος, φυσιολογικό είναι οι νέοι γονείς να πέφτουν με τα μούτρα σε αυτόν.

Αρχικά είναι η φάση της εγκυμοσύνης. Ξαφνικά, λες και όλος ο κόσμος γύρω περιμένει παιδί. Από παντού μαθαίνει κανείς ότι η τάδε είναι έγκυος, η δείνα περιμένει δίδυμα και ούτω καθεξής. Ο δρόμος κατακλύζεται από γυναίκες με μικρές ή μεγάλες κοιλιές, ενώ τα στοιχήματα εάν η απέναντι είναι έγκυος ή απλώς παράφαγε δίνουν και παίρνουν. Πού στο καλό εμφανίστηκαν τόσες πολλές έγκυες, αναρωτιέται κανείς. Η απάντηση είναι απλή: πάντα υπήρχαν και πάντα θα υπάρχουν. Απλούστατα τώρα τις προσέχουμε, ενώ για πρώτη φορά ίσως δίνουμε σημασία σε κάθε καλοθελητή που θα θυμηθεί να μας πει ότι η ανηψιά του βαφτισιμιού του μπατζανάκη του κουμπάρου είναι και αυτή σε ενδιαφέρουσα.

Το φαινόμενο συνεχίζεται με τα μαγαζιά. Υπάρχουν τόσα πολλά καταστήματα με μωρουδιακά και παιδικά ρούχα που φαίνεται σχεδόν ασύλληπτο ότι μέχρι πρότινος απλώς τα προσπερνούσαμε χωρίς να ρίξουμε μια ματιά. Όμως ακριβώς αυτό γινόταν, απλώς τα προσπερνούσαμε, ενώ η πληροφορία δε συγκεντρωνόταν καν στον πεπερασμένο χώρο της μνήμης του εγκεφάλου. Γιατί να γινόταν διαφορετικά, άλλωστε;

Μετά την έλευση του βλασταριού το φαινόμενο παίρνει την μορφή του καροτσιού. Ω ναι, υπάρχουν αμέτρητα καροτσάκια που κυκλοφορούν και είναι όλα γεμάτα παιδιά! Αρχικά κοιτάμε την μάρκα, την λειτουργικότητα πάντα σε αντιδιαστολή με το δικό μας. Ωραίο το καροτσάκι που περνάει, το δικό μας όμως είναι πιο ευέλικτο. Καλό το καροτσάκι της απέναντι, αλλά πώς το κουβαλάει; Το δικό μας είναι πανάλαφρο. Τα συμπεράσματα είναι πάντα δύο: πόσα πολλά καρότσια κυκλοφορούν και πόσο σωστή ήταν για εμάς η επιλογή του δικού μας καροτσιού - αντικειμενικά πάντα.

Τελικά, απ'ό,τι φαίνεται, δεν είναι μόνο τα μικρά παιδιά που ανακαλύπτουν τον κόσμο. Οι γονείς τους φαίνεται ότι περνάνε παρόμοια φάση, καθώς όσο ζει κανείς, μαθαίνει.

Φωτογραφία από εδώ