Πέμπτη, 11 Σεπτεμβρίου 2008

Παιχνίδια του μυαλού και της γλώσσας

Λέξεις υπάρχουν πολλές. Όπως και νοήματα. Βάζοντάς τις λέξεις σε σειρά βγαίνουν τα αντίστοιχα νοήματα. Το θέμα είναι ότι συχνά άλλο θέλουμε να πούμε, άλλο λέμε, άλλο καταλαβαίνει ο απέναντι και άλλο μας απαντάει. Αλλά φυσικά όλα αυτά είναι μέσα στο παιχνίδι των λέξεων και των ερμηνειών τους.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι να μιλήσει κανείς χωρίς ουσιαστικά να πει τίποτε. Ή ακόμη καλύτερα λέγοντας κάτι να αντιμετωπίζεται ως χρησμός της Πυθίας: ο καθένας να το ερμηνεύει κατά βούληση. Καλύτεροι σ’αυτό το είδος είναι τα 4 Π (κατά τα 4P του Marketing) πολιτικοί, πρόεδροι, προϊστάμενοι, πωλητές – με αλφαβητική σειρά. Εξαιρούνται οι δικηγόροι για ευνόητους λόγους – απεργούν αυτή τη βδομάδα.

Για παράδειγμα, έχεις απέναντι σου κάποιον που έχει ξεφύγει, απευθύνει κατηγορίες, σε σένα, στην εταιρία σου, στο σύστημα, παντού. Κάποια στιγμή σταματώντας το λογύδριό του, σου απευθύνει το λόγο. Αν του δώσεις δίκιο, υπαναχωρείς από τη θέση σου. Αν τολμήσεις και πεις ότι έχει άδικο, τότε η επίθεση θα γίνει οξύτερη. Και στις δυο περιπτώσεις βγαίνεις χαμένος. Εκτός εάν πεις κάτι απλό τύπου «Κατανοώ τον προβληματισμό σας». Μια διατύπωση που ουσιαστικά δεν δίνει δίκιο σε καμία από τις δύο πλευρές, αλλά στα αυτιά του άλλου ακούγεται σαν δικαίωση.
Όπως επίσης η έκφραση «Ενδιαφέρουσα η άποψή σου» που ενώ πρακτικά δεν παίρνεις θέση αν είναι σωστό ή λάθος, η άλλη πλευρά αντιλαμβάνεται τα δικά της. Τέλος, με το κλείσιμο της τοποθέτησης κάποιου αντί να αντιπαρατεθείς απέναντι σε κάτι που δεν κατανόησες και πολύ καλά, χρησιμοποιώντας εκφράσεις τύπου «Αν κατάλαβα καλά, είπατε ότι...» κατευθύνοντας ουσιαστικά την συζήτηση εκεί που θέλεις. Ασφαλώς και δεν ξεχνάμε το περίφημο «Ουδέν σχόλιον» και το «Έχω απαντήσει ήδη» αλλά αυτά είναι μόνο για πολιτικούς που στριμώχνονται.

Κλείνοντας, θα αναφέρω δύο βαρύγδουπες δηλώσεις των τελευταίων χρόνων, μία της παγκόσμιας πολιτικής σκηνής και άλλη μία της εγχώριας. Η μία χαρακτηρίζεται από την βλακεία της και η άλλη από την ειλικρίνειά της. Είναι θέμα του καθενός να κάνει την αντιστοίχιση και φυσικά να βγάλει το νόημα...

«Έχω πολλές απόψεις με τις οποίες συχνά διαφωνώ» Τζωρτζ Μπους νεότερος
«Ο κίνδυνος που φαινομενικά αναδεικνύεται για υποθέσεις, τη σοβαρότητα των οποίων ουδέποτε υποτίμησα, είναι υπαρκτός» Κώστας Καραμανλής ο νεότερος