Κυριακή, 9 Δεκεμβρίου 2007

Η διάνοια της βλακείας

Παντού υπάρχει ένας μύθος. Όσο κοινότυπο και αν ακούγεται αυτό, είναι μια μεγάλη αλήθεια. Όταν ακούει κανείς τον όρο «βλακεία», του’ρχεται στο μυαλό κάτι χαζό, κάτι που στερείται λογικής και νοήματος, κάτι που δε θα ήθελε να κάνει, κάτι που ντροπιάζει. Είναι όμως έτσι απλά τα πράγματα;

Συνώνυμα ή παρεμφερείς έννοιες της βλακείας είναι το καραγκιοζιλίκι, η χαζομάρα, η κουταμάρα, η μαλακία, η ηλιθιότητα. Αντίθετες έννοιες εννοούνται η σοφία, η εξυπνάδα. Αυτά σημειολογικά.

Στην εποχή μας, εποχή άκρατης γνώσης, η εξυπνάδα είναι μια έννοια που κυριαρχεί παντού. Επιδιώκεται και επιδεικνύεται ως λάφυρο παντού. Σπίτι, σχολείο, δουλειά, μέσα επικοινωνίας, παντού. Η βλακεία, αντιθέτως, θεωρείται απορριπτέα. Ίσως είναι ο έμφυτος φόβος που περικλείει τη βλακεία. Ίσως φταίει η αποθέωση της εξυπνάδας που αυτομάτως καθιστά την βλακεία κάτι κακό, δείγμα αδυναμίας. Γίνεται όμως να είμαστε όλοι έξυπνοι; Και πάνω απ’όλα, γίνεται να μην κάνουμε ποτέ βλακείες;

Αυτό αποτελεί ουτοπία. Άρα δεχόμαστε ότι αρκετές φορές στη ζωή μας κάνουμε βλακείες. Κάποιος που κάνει διαρκώς βλακείες, είναι σήμερα περισσότερο προνομιούχος από κάποιον που κάνεις γενικώς έξυπνα πράγματα και μόνο κάποιες στιγμές βλακείες. Έχει σχέση με το πόσο ψηλά έχει θέσει τα στάνταρ κανείς. Άμα τα στάνταρ είναι υψηλά και κάνει κανείς βλακεία είναι πολύ πιο ηχηρό από το να κάνει βλακεία κάποιος που μας έχει συνηθίσει σε αυτό. Και αντιθέτως, η εξυπνάδα κάποιου μετρίως έξυπνου μετράται λιγότερο από την στιγμιαία εξυπνάδα ενός που συνήθως κάνει βλακείες.

Από την άλλη στον εργασιακό χώρο κατά κόρον, λίγοι εμπιστευόμαστε κάποιον που κάνει διαρκώς βλακείες. Άρα τον αφήνουμε περισσότερο στην ησυχία του, ενώ φορτώνουμε τη δουλειά σε κάποιον εξυπνότερο. Τελικά ποιος είναι ο βλάκας και ποιος ο έξυπνος;

Η βλακεία είναι προτέρημα. Καλώς ή κακώς, όλοι θα την κάνουμε και ακόμη περισσότερο, όλοι θα τη χρειαστούμε. Χρειάζεται να είσαι λίγο βλάκας για να μην καταλαβαίνεις κάποια από τα πράγματα που εξελίσσονται τριγύρω σου. Ασχολίαστο, γιατί όλοι έχουμε σχετικά παραδείγματα. Επίσης η βλακεία εξασφαλίζει και άγνοια κινδύνου, άρα και περισσότερη τόλμη! Αν δεν ξέρεις, μπορεί να προσπαθήσεις περισσότερο για κάτι που θέλεις από κάποιον που το έχει σκεφτεί, το έχει ξανασκεφτεί και τελικά το έχει απορρίψει ως αδύνατο.

Όσο κι αν ψάξει κανείς μέσα του, θα ανακαλύψει πολλές βλακείες του παρελθόντος και αρκετές βλακείες που έρχονται. Το θέμα είναι να απενοχοποιήσει κανείς τις βλακείες του, να τις αποδεχθεί και να συμφιλιωθεί με την ιδέα των προηγούμενων και των επερχόμενων. Γιατί μέσα από τις βλακείες του μαθαίνει κανείς. Είναι ο διδακτικός χαρακτήρας της βλακείας, όπου σκοπός δεν είναι να μην κάνει κανείς βλακεία, αλλά να μάθει να μην την ξανακάνει.

Εξυπνάδα δεν είναι να κάνεις διαρκώς έξυπνα πράγματα, αλλά να ξέρεις πότε να κάνεις τη βλακεία.