Σάββατο, 29 Ιανουαρίου 2011

Δελφοί: προσκύνημα στον ομφαλό της γης (1/2)

Εύκολο κουίζ: είσαι στην Άμφισσα, έχεις τελειώσει τις δουλειές σου και έχεις δύο ώρες περίπου κενό. Τι κάνεις; Καφέ, φαγητό ή κάτι άλλο; Προσωπικά προχώρησα στο κάτι άλλο, πηγαίνοντας μερικά χιλιόμετρα πίσω, στους Δελφούς.

Μπορεί η προηγούμενη ανάρτηση να αφορούσε τον κάμπο της Άμφισσας και την Γκιώνα, οι δύο επόμενες όμως αφορούν στο κυριότερο αξιοθέατο της ευρύτερης περιοχής που είναι ο αρχαιολογικός χώρος των Δελφών. Οι Δελφοί βρίσκονται στους πρόποδες του άλλου ψηλού βουνού της περιοχής, τον Παρνασσό. Είναι ο χώρος όπου βρισκόταν το πιο γνωστό μαντείο της αρχαίας Ελλάδας και ένας από τους σημαντικότερους θρησκευτικούς και όχι μόνο χώρους. Μάλιστα, μπορεί να πει κανείς ότι ήταν από τα πρώτα ιερά μέρη που αφορούσαν στο πανελλήνιο - όρος που εμφανίστηκε αιώνες αργότερα. Όλοι, φαντάζομαι, ξέρουμε κάποια πράγματα για το μαντείο του Απόλλωνα και την Πυθία με τους χρησμούς της. Οπότε ας ανηφορίσουμε σιγά-σιγά προς τον αρχαιολογικό χώρο.
IMAGE_777

Τουρίστες πηγαίνουν στους Δελφούς όλο τον χρόνο. Ειδικά οι Γάλλοι και οι Γερμανοί, όπως μου είπε φύλακας του χώρου, δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση καθώς αποστολές και από τις δύο αυτές χώρες βοήθησαν παλιότερα στις ανασκαφές. Ο αρχαιολογικός χώρος είναι σε επίπεδα, οπότε προετοιμαστείτε για ανάβαση. Καλύτερα να γίνει μέρα που έχει ελαφριά συννεφιά, γιατί αλλιώς ο ήλιος μπορεί να εξαντλήσει τους επισκέπτες.
IMAGE_778

Το μέρος που είναι χτισμένο το μαντείο είναι σίγουρα μοναδικό. Η θέα κόβει την ανάσα, ενώ βρίσκεται σε καίριο σημείο. Αξίζει κανείς να στρέψει το βλέμμα του προς τα κάτω.
IMAGE_779

Οι βράχοι που ορθώνονται επιβλητικοί γύρω από το μνημείο ονομάζονται Φαιδριάδες. Και αυτοί προσδίδουν στο τοπίο όψη που προσομοιάζει στα θεία. Σίγουρα έπαιξε και το τοπίο σημαντικό ρόλο στην επιλογή του μέρους, το δέος γεννάται σχεδόν από μόνο του εξαιτίας της απότομης κλίσης.
IMAGE_780

Ο τρόπος και τα υλικά που είναι χτισμένος ο αρχαιολογικός χώρος δένουν αρμονικά με το περιβάλλον.
IMAGE_781

Το καλύτερο διατηρημένο και αναστηλωμένο μνημείο είναι ο Θησαυρός των Αθηναίων. Κάθε ισχυρή πόλη της αρχαιότητας είχε τον δικό της θησαυρό. Έτσι συντηρούνταν το μαντείο και τα είχανε καλά οι πόλεις με τα θεία.
IMAGE_782
IMAGE_786
IMAGE_787

Όπως είπα και πιο πάνω, αξίζει κανείς να κοιτάει πού και πού την θέα από το μνημείο προς τα κάτω. Ανάμεσα στις πέτρες αναπτύσσεται αρμονικά η φύση. Αξιοσημείωτο.
IMAGE_783

Σκαλισμένος βράχος που στην αρχαιότητα ήταν η κρήνη κάποιας νύμφης - αν δεν κάνω λάθος.
IMAGE_788

Ανεβαίνοντας κι άλλο, αρχίζουν και ξεχωρίζουν οι εναπομείναντες κίονες του ιερού του Απόλλωνα.
IMAGE_789

Άλλη άποψη του θησαυρού των Αθηναίων και της κρήνης.
IMAGE_790

Η Αθηναϊκή στοά σε περίοπτη θέση κάτω ακριβώς από το ιερό.
IMAGE_791
IMAGE_792

Τα δέντρα δένουν και αυτά αρμονικά με το τοπίο. Επιπλέον, συγκρατούν το χώμα γιατί ο χώρος υποφέρει από τις κατολισθήσεις.
IMAGE_794

Ανεβαίνοντας κι άλλο, ξετρυπώνει σιγά-σιγά ο ναός του Απόλλωνα, που είναι και το κύριο αξιοθέατο.
IMAGE_793

Από το ιερό, λόγω κατολισθήσεων, σεισμών και προσχώσεων έχουν απομείνει όρθιοι μερικοί μόνο κίονες. Εδώ παιχνιδίζουν με τα σύννεφα και το φως.
IMAGE_795
IMAGE_796
IMAGE_797

Πέρα από τους κίονες, το δάπεδο και τα ενδότερα όπου καθόταν η Πυθία δίνοντας τους χρησμούς της, έχουν διατηρηθεί σε καλύτερο βαθμό.
IMAGE_799
IMAGE_802

Η θέα από τον ναό είναι επιβλητική. Μπορούσε κανείς να ελέγξει όλη την περιοχή. Αυτό εξυπηρετούσε αμφίδρομα, καθώς και οι επισκέπτες έβλεπαν τον ναό να δεσπόζει.
IMAGE_801
IMAGE_803

Πάνω από τον ναό, που βρίσκεται περίπου στο κέντρο του χώρου, βρίσκεται το θέατρο και ακόμη πιο πάνω το στάδιο. Οι περισσότεροι σταματάνε στο πρώτο, γιατί η διαδρομή είναι αρκετά ανηφορική. Επιπλέον, τα διάφορα επίπεδα χωρίζονταν με τείχη για περισσότερη ασφάλεια.
IMAGE_804

Ολοκληρωμένη άποψη του ναού και του χώρου που τον περιβάλλει.
IMAGE_805
IMAGE_806
IMAGE_809

Το θέατρο - γιατί οι αρχαίοι ημών έτρεφαν το πνεύμα τους όπου κι αν βρίσκονταν, χωρίς να είναι τυχαίο ότι πολλά θέατρα και στάδια βρίσκονταν σε ιερούς χώρους.
IMAGE_807
IMAGE_810

Προσπαθώ να φανταστώ το συναίσθημα κάποιου που κάθεται στο συγκεκριμένο σημείο και παρακολουθεί παράσταση...
IMAGE_811

Με αυτό το συναίσθημα, το οδοιπορικό σταματά κάπου εδώ. Στο επόμενο μέρος ακολουθούν το στάδιο, το μουσείο, μερικές γενικότερες απόψεις του χώρου καθώς και ορισμένα ιστορικά στοιχεία.

ΥΓ Όταν επισκέπτομαι τέτοια μέρη, πραγματικά με πιάνει δέος. Αξίζουν την επίσκεψή μας, ακόμη και αν η σχέση μας με την ιστορία δεν είναι ιδιαίτερα στενή. Έχω την αίσθηση ότι ειδικά οι Δελφοί προκαλούν σε όλους τους επισκέπτες δέος. Είναι επίσης λαμπρή ευκαιρία να ξεσκονίσουμε τις γνώσεις μας, χρόνια μετά τα σχολικά θρανία.

Τετάρτη, 26 Ιανουαρίου 2011

Ελιές από την Άμφισσα

Πριν ένα μήνα περίπου είχαμε συζήτηση για φαγητά με φίλη που κατέληξε στις ελιές. Η φίλη με ενημέρωσε ότι οι ελιές Άμφισσας θεωρούνται από τις καλύτερες, πράγμα που με παραξένεψε αφενός γιατί δεν τις είχα καν ακουστά, αφετέρου γιατί στην Άμφισσα πηγαίνω μία στο τόσο για δουλειά. Υποσχέθηκα την επόμενη φορά να προσέξω την πόλη καλύτερα. Ο χάρτης δίνει μία εικόνα της περιοχής.


Η πόλη της Άμφισσας, πρωτεύσουσα του νομού Φωκίδας βρίσκεται στους πρόποδες της Γκιώνας, ενώ βλέπει απέναντι Παρνασσό, βρίσκεται δηλαδή ανάμεσα σε δύο από τα ψηλότερα βουνά της χώρας. Απέχει περίπου 200 χλμ, δηλαδή 2 ώρες από την Αθήνα. Βρίσκεται δίπλα στον δρόμο που οδηγεί από Πάτρα προς Λαμία. Πολύ κοντά βρίσκονται οι Δελφοί και η Αράχωβα, το Γαλαξίδι, η Γραβιά, ακόμη και η Ναύπακτος και το Λιδορίκι. Επίνειο της πόλης είναι η Ιτέα. Στην ουσία μπροστά στην Άμφισσα βρίσκεται μια μικρή πεδιάδα γεμάτη με ελαιόδεντρα, η οποία πεδιάδα καταλήγει στην Ιτέα και στον Κορινθιακό κόλπο.
Στην φωτογραφία που ακολουθεί φαίνεται μεγάλο μέρος της πεδιάδας, η θάλασσα και η Ιτέα όπως φαίνονται λίγο μετά τους Δελφούς.
IMAGE_931

Στις δύο επόμενες φωτογραφίες φαίνεται μεγάλο μέρος της πεδιάδας, από τους Δελφούς και πάλι. Το χωριό της δεύτερης φωτογραφίας είναι το Σερνικάκι.
IMAGE_929
IMAGE_928

Κατεβαίνοντας στην πεδιάδα, το πρώτο πράγμα που συναντά κανείς είναι φυσικά ελαιόδεντρα. Πως μου είχανε ξεφύγει τις άλλες φορές δεν μπορώ να καταλάβω. Φαίνεται όταν πάει κανείς κάπου για δουλειά, προσπερνά εικόνες χωρίς να του αποτυπώνονται.
IMAGE_933

Ο κεντρικός δρόμος της Άμφισσας λέγεται λεωφόρος Σαλώνων. Ώρα για λίγη ιστορία: κατά την αρχαιότητα η πόλη ήταν ισχυρή λόγω γειτνίασης με Δελφούς αλλά και λόγω ευφορίας. Λεγόταν Άμφισσα - περισσότερα για την προέλευση της ονομασίας αλλά και ιστορικά στοιχεία στην wikipedia. Κάποια στιγμή η πόλη μετονομάστηκε σε Σάλωνα, ίσως από παραφορά ονόματος (είτε από Θεσσαλονίκη είτε από αλώνια). Μετά την επανάσταση του 1821, όπου οι κάτοικοι της περιοχής πρωτοστάτησαν, ονομάστηκε και πάλι Άμφισσα. Εκτός από την γεωργία, οι κάτοικοι ασχολούνται έντονα και με την κτηνοτροφία - εξ'ου και το περίφημο δημοτικό τραγούδι Στα Σάλωνα σφάζουν αρνιά.
IMAGE_934

Η πόλη είναι σχετικά μικρή και ήσυχη. Έχει όμως κάστρο (το κάστρο των Σαλώνων ή της Ωριάς) και αρχαιολογικό μουσείο. Επειδή όμως δεν είχα αρκετό χρόνο, αρκέστηκα σε μερικές απλές φωτογραφίες.
IMAGE_965

Ο δρόμος για το κάστρο από την εξωτερική πλευρά. Στο βάθος χιονισμένα βουνά.
IMAGE_966

Η πόλη απέχει περίπου μία ώρα και κάτι από την Λαμία μέσω Μπράλου. Αξίζει και εκείνη η διαδρομή. Στην πρώτη φωτογραφία φαίνεται η πόλη της Άμφισσας και η Γκιώνα, ενώ στην δεύτερη στο βάθος το χιόνι.
IMAGE_968
IMAGE_967

Φεύγοντας κανείς από Άμφισσα με κατεύθυνση την Λαμία περνάει πρώτα από το χωριό Ελαιώνας που είναι όνομα και πράγμα. Η Γκιώνα φαίνεται ακόμα καλύτερα, καθώς προχωράει κανείς προς την πεδιάδα που βρίσκεται η Γραβιά - η οποία Γραβιά είναι το σημείο που στην ουσία συναντιέται η Γκιώνα με τον Παρνασσό.
IMAGE_971

Από μακριά τα σύννεφα μοιάζανε σαν χιόνι, δίνοντας άλλη όψη στο τοπίο.
IMAGE_972

Μία ανθισμένη μυγδαλιά μου τράβηξε την προσοχή οπότε στάθηκα να την θαυμάσω και να την φωτογραφίσω με φόντο τα βουνά.
IMAGE_969
IMAGE_970

Όμορφα μέρη που μπορεί να συναντήσει κανείς απλώς περνώντας τους Δελφούς και την Αράχωβα, όπου συνήθως σταματάει ο περισσότερος κόσμος. Έχει κρυμμένες ομορφιές η χώρα, αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Όρεξη να υπάρχει...

ΥΓ Η περιοχή τριγύρω βρίθει αρχαίων και νεότερων αναφορών. Πέρα από τους Δελφούς, στην ευρύτερη περιοχή είναι η Γραβιά, το Δίστομο, η Δεσφίνα, η Κίρρα (αναφορά στην πρώτη ίσως καταγεγραμμένη γενοκτονία στους αρχαίους χρόνους θα γίνει άλλη φορά), το Γαλαξίδι, ο Μπράλος και άλλα που μαθαίνουμε στα σχολικά βιβλία. Πρόσφατα έγινε εκεί η δίκη των δύο αστυνομικών που δολοφόνησαν τον Αλέξανδρο Γρηγορόπουλο και καταδικάστηκαν με βαρύτατες ποινές.

Πέμπτη, 20 Ιανουαρίου 2011

Σερβία: Novi Sad και ανασκόπηση (3/3)

Πλην του Βελιγραδίου, το πρόγραμμα περιλάμβανε και ημερήσια εκδρομή στο Novi Sad. Πρόκειται για την δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Σερβίας που βρίσκεται στην περιοχή της Vojvodina. Στον χάρτη του πρώτου μέρους φαίνεται ότι είναι η μεγάλη περιοχή με την πεδιάδα, ενώ η υπόλοιπη χώρα είναι βουνά. Η απόσταση από το Βελιγράδι ήταν περίπου μιάμιση ώρα με το λεωφορείο. Η θερμοκρασία είχε ανέβει σε σχέση με τις άλλες ημέρες, το θερμόμετρο δηλαδή ήταν στους μηδέν βαθμούς Κελσίου. Το θέμα ήταν ότι όσο ανέβαινε ο ήλιος η υγρασία υποχωρούσε, γεγονός που μας επέτρεψε να βγάλουμε ορισμένες μακρινές φωτογραφίες.

Πρώτη στάση στην πόλη το κάστρο Petrovaradin που δεσπόζει στο παλιό κομμάτι της πόλης. Τα ελάφια μας υποδέχτηκαν στο Petrovaradin Fortress.
DSCN5338
DSCN5335
DSCN5336

Η θέα προς την παλιά πόλη αλλά και τον Δούναβη ήταν πολύ καλή. Το κάστρο βρίσκεται πάνω από μία μεγάλη καμπή που κάνει ο Δούναβης στο σημείο εκείνο.
DSCN5351
DSCN5344

Το κάστρο αποτελεί κομμάτι της ιστορίας της χώρας ήδη από τους παλαιολιθικούς χρόνους. Λογικό, καθώς δεσπόζει στην πεδιάδα αλλά και γειτνιάζει με το ποτάμι.
DSCN5340

Κύριο αξιοθέατο στο κάστρο είναι το ρολόι με τους περίεργους δείκτες... Ρίξτε μια πιο κοντινή ματιά. (απάντηση: αφενός ο λεπτοδείκτης δείχνει την ώρα και το αντίστροφο, ενώ έχουν σχήμα που ομοιάζει με ανδρικά γεννητικά όργανα).
DSCN5346

Το κέντρο της πόλης του Novi Sad είναι πεζοδρομημένο και ενδείκνυται για βόλτες. Λόγω της ημέρας (Πρωτοχρονιά) τα περισσότερα μαγαζιά ήταν κλειστά. Αφεθήκαμε λοιπόν να κάνουμε βόλτες.
DSCN5375
DSCN5383
DSCN5391

Αν και δεν φαίνεται καλά στην φωτογραφία, οι δύο αυτές κοντινές εκκλησίες έχουν τρούλους από χρυσό και ασήμι (έστω επιχρυσωμένο και επάργυρο αντίστοιχα).
DSCN5387

Λίγο πιο έξω από τον κεντρικό δρόμο, βέβαια, η παρακμή είναι εμφανής.
DSCN5389

Η κεντρική πλατεία με την εκκλησία και τα κτίσματα που την περιβάλλουν.
DSCN5397
DSCN5398

Η σκηνή για τις εκδηλώσεις της Πρωτοχρονιάς που είχε περάσει λίγες ώρες πριν. Εδώ δεν το συνηθίζουμε, αν και τα τελευταία χρόνια κάτι γίνεται επ'αυτού.
DSCN5400
DSCN5403

Πάνω-κάτω, αυτό ήταν το Νόβι Σαντ. Γραφικό στο κέντρο του, αξίζει για έναν περίπατο και μια ημερήσια εκδρομή. Αν δοθεί η ευκαιρία, προτιμήστε το. 

ΥΓ Μ'αυτά και με τα άλλα, ολοκληρώθηκε το 4ημερο ταξίδι στην Σερβία - το οποίο κόστισε γύρω στα τριακόσια ευρώ όλα μαζί. Σίγουρα η εποχή και το χιόνι δυσκόλεψαν ορισμένα πράγματα, από την άλλη είδαμε τόσο χιόνι που στην Ελλάδα θα κάνουμε χρόνια να δούμε. Γενικές εντυπώσεις από το ταξίδι; Καταρχάς η εκδρομή με λεωφορείο δεν είναι τόσο κουραστική αν συντρέχουν δύο βασικές προϋποθέσεις: να μπορεί κανείς να κοιμάται εύκολα αλλιώς οι ώρες δεν περνάνε και να είναι σχετικά καινούριο το όχημα ώστε να υπάρχουν χώροι για όλους.
ΥΓ1 Άλλη ένσταση που μπορεί κανείς να έχει είναι ως προς την σύνθεση του γκρουπ. Πολλές φορές σε τέτοιες περιπτώσεις υπάρχουν άνθρωποι που αργούν, που χάνονται, που κάνουν το δικό τους με αποτέλεσμα το πρόγραμμα να πηγαίνει πίσω. Άλλοι πάλι γκρινιάζουν συνέχεια με αποτέλεσμα να χαλάνε το όποιο καλό κλίμα μπορεί να υπάρξει. Στον αντίποδα, υπάρχουν και οι τύποι που κάνουν αστεία όλη την ώρα και ισορροπούν την διάθεση. Όλα εξαρτώνται λοιπόν από τις ισορροπίες.
ΥΓ2 Εντύπωση μας έκανε ότι υπήρχαν άνθρωποι που ξεκίνησαν μόνοι τους το ταξίδι και γνωρίστηκαν στην εκδρομή με άλλους ανθρώπους και έκαναν παρέα. Από την μία είναι η μοναξιά που υπάρχει, από την άλλη κάποιοι δεν το βάζουν κάτω και το παλεύουν. Ενδιαφέρον, αν μη τι άλλο.
ΥΓ3 Βλέποντας την κατάσταση τόσο στην ΠΓΔΜ όσο και στην Σερβία, αναλογίζεται κανείς ότι μπορεί ως χώρα να είμαστε αυτή την στιγμή στα κάτω μας, σε σχέση όμως με όλους τους υπόλοιπους γείτονές μας είμαστε πολύ μπροστά. Ας είμαστε θετικοί και αισιόδοξοι απέναντι σ'αυτό. Κάλλιστα θα μπορούσαμε να είμαστε στην θέση τους.
ΥΓ4 Όσοι δεν το έχετε δει, δείτε το Underground (ή αλλιώς Once there was a country) του Κουστουρίτσα. Εξηγεί πολλά πράγματα. Ο Τίτο τους ένωσε, οι θρησκείες και όχι μόνο τους χωρίσανε. Ας το αναλογιστούμε. Όσοι μπορείτε πάντως, επισκεφτείτε τα Βαλκάνια πριν χαθούν ορισμένα στοιχεία που τα διαφοροποιούσαν. Ήδη η Σερβία είναι ένα βήμα πιο κοντά στην ΕΕ, η Κροατία επίσης. Άτιμο πράγμα ο πόλεμος και η διχόνοια, επικίνδυνο όπλο η πολιτική και ο φανατισμός.

ΥΓ5 Σημαντικές προσθήκες από VAD, Ασκαρδαμυκτί και Krotkaya: η πόλη του Νόβι Σαντ βομβαρδίστηκε ανηλεώς από τις συμμαχικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ περίπου 10 χρόνια πριν. Και μάλιστα χωρίς ουσιαστικό λόγο, αφού κατά βάση άμαχος πληθυσμός κατοικεί εκεί. Τότε καταστράφηκε και η γέφυρα που ένωνε την πόλη. Αυτή που φαίνεται στην φωτογραφία χτίστηκε αργότερα. Σε μία αντίστοιχη γέφυγρα στο Βελιγράδι, οι κάτοικοι είχανε σχηματίσει ανθρώπινη αλυσίδα για 2 μερόνυχτα ώστε να εμποδίσουν τον βομβαρδισμό. Όπως και τελικά έγινε, η γέφυρα εκείνη γλύτωσε.